फेब्रुवारी २०२६ मध्ये आपण निसर्ग, आरोग्य आणि नवीन सुरुवातीचा उत्सव साजरा करणार आहोत, ज्याला अमलकी एकादशी म्हणतात. हा सण म्हणजे होळीच्या रंगांची एक आध्यात्मिक पूर्वतयारीच असते.
कधी आहे अमलकी एकादशी?
अमलकी एकादशी शुक्रवार, २७ फेब्रुवारी २०२६ रोजी आहे.
- एकादशी तिथी सुरू: २७ फेब्रुवारी, पहाटे १२:३३ वाजता.
- एकादशी तिथी समाप्त: २७ फेब्रुवारी, रात्री १०:३२ वाजता.
- उपवास सोडण्याची (पारण) वेळ: २८ फेब्रुवारी, सकाळी ६:४७ ते ९:०६ च्या दरम्यान.
अमलकी एकादशी म्हणजे काय?
‘अमलकी’ म्हणजे संस्कृतमध्ये आवळ्याचे झाड. फाल्गुन महिन्याच्या शुद्ध पक्षातील ११ व्या दिवसाला अमलकी एकादशी म्हणतात. या दिवशी भगवान विष्णूंची पूजा केली जाते. हिंदू परंपरेनुसार, आवळ्याच्या झाडामध्ये साक्षात विष्णूंचा वास असतो, म्हणून या दिवशी या झाडाला विशेष मान दिला जातो.
ही एकादशी का साजरी करतात? (महत्त्व)
१. सृष्टीची कथा: पौराणिक कथेनुसार, सृष्टीच्या निर्मितीवेळी देवांच्या आनंदाश्रूंमधून आवळ्याच्या झाडाची उत्पत्ती झाली. म्हणूनच हे झाड अत्यंत पवित्र आणि औषधी गुणधर्मांनी परिपूर्ण मानले जाते. २. लहान कर्माचे मोठे फळ: एका कथेनुसार, एका व्याधाने (शिकाऱ्याने) नकळत आवळ्याच्या झाडाखाली बसून एकादशीचे जागरण पाहिले होते. त्याच्या या छोट्याशा कृतीमुळे त्याला पुढच्या जन्मात राजपद प्राप्त झाले. हे शिकवते की, देवाची भक्ती मनापासून केली तर त्याचे फळ नक्की मिळते.
पूजा कशी करावी? (विधी)
१. शुद्ध आहार: या दिवशी अनेक लोक धान्य (विशेषतः तांदूळ) टाळून उपवास करतात. आहारात फळे, दूध आणि सुका मेवा यांचा समावेश करा.
२. आवळ्याचे सेवन: या दिवशी आवळा खाणे किंवा त्याचा रस पिणे अत्यंत शुभ मानले जाते. हे तुमच्या आरोग्यासाठी आणि रोगप्रतिकारशक्तीसाठी उत्तम आहे.
३. निसर्गाची पूजा: जर तुमच्या जवळ आवळ्याचे झाड असेल, तर त्याला पाणी अर्पण करा आणि दिवा लावा. झाड नसेल तर झाडाचे ध्यान करून निसर्गाप्रती कृतज्ञता व्यक्त करा.
४. दानधर्म: गरीब किंवा गरजू व्यक्तीला अन्न किंवा कपड्यांचे दान करणे या दिवशी खूप पुण्यकारक मानले जाते.
Tiksha’s Tip:
अमलकी एकादशी आपल्याला आठवण करून देते की देव निसर्गातच आहे. झाडांची निगा राखणे आणि स्वतःच्या आरोग्याची काळजी घेणे ही सुद्धा एक प्रकारची भक्तीच आहे.
